Masterki regularnie trenują w różnych klubach brazylijskiego ju-jitsu na całym świecie. Rywalizują na matach zawodów organizowanych przez IBJJF. Jednak, aby ta rywalizacja była możliwa, musiały wywalczyć swoje prawo do uczciwego startu i możliwości zmierzenia się – jak w kategoriach mężczyzn – z kobietami o podobnej wadze, kolorze pasa oraz wieku. Krótka historia kobiecych inicjatyw, które doprowadziły do wyodrębnienia dywizji Masterek na międzynarodowych zawodach.
Jako że ostatnio we WroxGym rośnie piękna treningowa grupa kobieca skupiająca dziewczyny w różnym wieku, w tym mamy naszych młodych zawodniczek, chciałabym zostawić tu parę słów o kobiecym brazylijskim jiu-jitsu [BJJ] w wydaniu starszych grapplerek.
Nie da się ukryć, że kobiet w tym sporcie jest wciąż dużo mniej niż mężczyzn. Z każdym rokiem jest nas jednak coraz więcej, a kobieca społeczność w brazylijskim jiu-jitsu wspiera się i współpracuje. Powstają nowe kobiece inicjatywy – sama jestem w kilku takich grupach na Facebooku – tu mogę polecić choćby Women’s Grappling Network czy, właśnie dla starszych zawodniczek, BJJ Master Women (z grup międzynarodowych). Można tu zadać dowolne pytanie – tematy są różnorakie – polecane kimona, zbijanie wagi, trudni partnerzy w gymie czy poszukiwanie przeciwniczki do walki, a do odpowiedzi wywołamy kilka tysięcy koleżanek.
Z kolei spotkania, obozy, sparingi tylko dla kobiet w Polsce organizują KoBitkiBJJ i Babskie Jiu Jitsu, a w Europie np. Jiu Jitsu Queenz – inicjatywy doświadczonych zawodniczek i trenerek z wysokimi pasami. To wspaniała okazja do nauki, weryfikacji swoich umiejętności, przygotowania do zawodów i nawiązania nowych znajomości w bezpiecznym środowisku.
To ta jasna strona kobiecego BJJ.
Z drugiej, ciemniejszej strony znajdziemy niestety, jak w każdym sporcie, walkę z molestowaniem, walkę z dyskryminacją, w szczególności w sferze kobiecych nagród i wynagrodzeń, walkę o kolejne kobiece dywizje na zawodach dla starszych zawodniczek. O tej ostatniej chciałabym opowiedzieć poniżej (na szczęście jest to historia z happy endem).
Zawodniczki Masters
Jako że jestem w grupie Masters, czyli starszych grapplerek, na macie spotykam zdecydowanie więcej znacznie młodszych koleżanek niż rówieśniczek. O ile różnica wieku nie przeszkadza w hobbystycznym treningu, choć przeciwniczki będą często szybsze i bardziej wytrzymałe, to zmierzenie się na zawodach z dziewczynami o kilkadziesiąt lat młodszymi może być frustrującym doświadczeniem.
Nie każda osoba praktykująca brazylijskie jiu-jitsu musi oczywiście startować na zawodach, jednak takie doświadczenie jest ogromnym przeżyciem. Zdecydowanie polecam, aby dla własnego rozwoju choć raz wyjść w ten sposób ze strefy komfortu. Oczywiście decyzja o starcie jest łatwiejsza, gdy możemy sprawdzić się w naszej dywizji wiekowej, wagowej i koloru pasa.
Masters na zawodach jiu-jitsu to osoby od 30 roku życia, a grupa ta podzielona jest na mniejsze dywizje wiekowe, zazwyczaj zmieniające się w odstępach pięcioletnich: od Masters 1 (30-35), Masters 2 (36-40) i tak dalej, aż do Masters 7 (osoby pow. 60 roku życia). Jako zawodniczka dziś startować mogę na zawodach z osobami w moim wieku, z tym samym pasem i wagą w zasadzie jedynie na międzynarodowych zawodach organizowanych przez Międzynarodową Federację Brazylijskiego Jiu-jitsu [IBJJF]. Jednak i tu jest to możliwe dopiero od kilku lat. Aby te dywizje powstały kobiety musiały się mocno nagimnastykować i przekonać IBJJF, że kategorie będą obsadzone.
Ta najbardziej popularna międzynarodowa federacja stworzyła dwie pierwsze dywizje kobiece w 1998 r. – light and heavy (w owym czasie męskich wiekowych, wagowych i pasowych było już 50). Dla kobiet w pierwszym okresie nie było żadnego podziału na pasy i wiek. W kolejnych latach powoli następowały zmiany – w 1999 r. było już więcej dywizji kobiecych – 3 klasy wagowe, dwie pasów – niebieski oraz połączone purpurowe, brązowe i czarne. W roku 2000 było 10 dywizji, w 2005 r. 15 dywizji, w 2007 r. 19, pojawiła się także dywizja młodzieżowa. W 2012 r. IBJJF przestało łączyć w kategoriach kobiecych czarne pasy z brązami. W 2014 r. IBJJF stworzył 9 klas wagowych dla kobiet, które istnieją do dziś – od rooster do super-heavy weight.
W kolejnych latach społeczność kobiet Masters BJJ, szczególnie w USA wzrosła w siłę i zorganizowała się, aby wpłynąć na IBJJF w celu dodania dywizji Masters 2-7 dla kobiet, które chciały zmierzyć się w zawodach z zawodniczkami w swojej grupie wiekowej. Organizatorami tego ruchu byli czarny pas trener Carlos Melo i jego wychowanka brązowy pas Karen Peters (wówczas Master 5). Do dziś historyczne posty Karen są widoczne w grupie Facebookowej BJJ Master Women.
Początkowo IBJJF się opierał, jednak, kiedy skierowana do organizacji petycja uzyskała ogromne poparcie i stała się głośna w internecie, w 2018 r. na Pan American Championships na trzy tygodnie przed zawodami otworzyły się dywizje Masters 2-7, na które zapisało się niezwłocznie, w zasadzie w ciągu jednego dnia (!) 160 kobiet. Była to absolutnie historyczna zmiana. Wkrótce potem dywizje kobiece Master 2-7 zostały wprowadzone na kolejnych zawodach IBJJF i dziś są one w zasadzie w pełni obsadzone na zawodach rangi europejskiej i światowej, a przede wszystkim na dedykowanych starszym zawodnikom zawodach IBJJF Masters – Europeans i Worlds.
Szczególną propagatorką treningów i zawodów Master kobiet jest znana instagramowo @jiujitsu_grandma – Elaine Wynn, 76 letnia czynna zawodniczka, a jednocześnie babcia siedmiorga wnuków, która ma na swoim profilu hasło „Not too old and not too late!!”. Warto wspomnieć, że Elaine zaczęła trenować brazylijskie jiu-jitsu w wieku 69 lat.
Na naszych krajowych zawodach jesteśmy niestety na etapie, gdzie wszystkie Masterki, od 30 roku życia walczą w jednej dywizji Master 1, a purpurowe, brązowe i czarne pasy lub brązowe i czarne są najczęściej łączone w jedną kategorię. Miejmy nadzieję, że zmieni się to wraz z popularyzacją naszego sportu wśród kobiet. Mimo to w zawodach krajowych w kategorii Masters (często łącznie z Adult) startują z klubu Wrox Gym nieustraszone koleżanki Ewa Rozkosz, Gabriela Feldman, a kiedyś także autorka niniejszego tekstu i Agnieszka Windorpska, a corocznie w zawodach międzynarodowych IBJJF, z medalowymi sukcesami Małgorzata Jurkiewicz, Ewa Rozkosz i niżej podpisana.
Autorka tekstu:
Agnieszka Łuszpak-Zając
